Samenstelling - compilatie Zhuangzi

werk in ontwikkeling

Deze notitie gaat verder in op de samenstelling van de overgeleverde Zhuangzi. Belangrijke bron hierbij is de later teruggevonden postface van Guo Xiang.

A. Citaten uit de brontekst

Postface Guo Xiang

foto Lapland of Zweden

This humble scholar sees his virtue as lying in the ability to deal with what is easy to understand, but he does not think very highly of his talent to study strange doctrines. Now, Chuang-tzu possessed extensive skill and exceptional abilities, so that his work is really full of daring terms and lofty expressions. Sometimes the immediate meaning of a word is as good in understanding the text as its metaphorical sense is. Thus, an unlearned person like me is unable to clarify his vast ideas. Instead I randomly revised his parables and metaphors. Especially chapters like Sri O-i, I-hsiu, Wei-yen, Yu-i and Tzu-hsu are extremely artful and complicated. Texts of this kind make up about thirty percent of the book. Some passages have to be stretched to appear somewhat reasonable, others are so distorted that one can only call them absurd. There are parts very similar to the Shan-hai-ching, others resemble the scripts of dream-interpreters. Some come from the Huai-nan-tzu, others again belong in the category of speculation about names and reality.

The text sounds very lofty, with profundity and shallowness side by side. On the other hand, there are vulgar and far-fetched expressions, without any essence or depth whatsoever. In vain one undertakes the effort to understand those, supposing some concealed meaning underlying them. All this causes enormous hindrance in commenting and makes one often lose track of the argument. Taking this into consideration, how could one ever succeed in finding Chuang-tzu's real intentions? Thus I content myself with summarizing all and refrain from intensely inquiring into its logic. I reduced the text to 33 chapters, selecting its best and most complete parts, those which could reasonably be made into one coherent whole. (Kohn 1982 p54-55).

Vertaling Christofer Rand:
Master Chuang's vast talent was known throughout the world; he was truly a man of outstanding ability and mighty words. But because he expressed truths in paradoxes, the twisted scholars who followed him were not able to explicate his expansive meaning but perversely interpolated wrong ideas— [for example J at the beginning of the "E-i" and "I-hsiu" chapters, and in the "Chih-yen", "Yu-fu", and Tzu-hsü" chapters. Such ingenious admixtures constitute some thirty percent of the whole: some of these lead us close to the text's original meaning, while others distract us with absurdities; some resemble the Classic of Hills and Seas (Shan hai ching), while others resemble books of dream interpretation; some come from the Huai-nan [Tzu], while others debate form and name (hsing-ming). ... The style of these admixtures is vulgar and unseemly, and has neither profundity nor subtlety. Moreover, because of the troublesome obscurities [this writing introduces], it is difficult to know [the real text]; the submerged obstacles this writing creates block the current of ideas. How, then can one seek out Master Chuang's meaning? For while there is a sketch [of Chuang Tzu's concepts], his ideas are not [completely] preserved Thus, I have endeavored to take from this writing only what is far-penetrating and serves to preserve the main body [of Master Chuang's thought]. The result is a work of thirty-three chapters... (Christofer Rand 1983 p12-13)

B. Notitie

foto Lapland of Zweden

De oudste vermelding van de Zhuangzi is te vinden in de Lü shi chun qiu (The Annals of Lu Buwei) - in de hoofdstukken 13/3.4 en 14/8.2. Deze tekst stamt van rond 240 v Chr.
Stephan Peter Bumbacher geeft verder aan dat de Zhuangzi bekritiseerd wordt in de Xunzi (335-238 v Chr). en wordt genoemd in de Han Feizi (Bumbacher 2016)

Harold Roth concludeert in zijn Who Compiled The Chuang Tzu dat de Zhuangzi vermoedelijk is samengesteld aan het hof Liu An, de koning van Huainan, die ook de opdracht tot het schrijven van Huainanzi heeft gegeven. Deze tekst in 52 hoofdstukken zou rond 130 v.Chr gecompileerd zijn. (Roth in Rosemont 1991 p 122-123).
Stephan Bumbacher sluit deze mogelijkheid niet uit, maar geeft aan dat de overgeleverde versie niet gebaseerd is op een eventuele redactie van Huainan. De overgeleverde versie is vermeodelijk gebaseerd op een oudere versie die genoemd wordt in de Lü shi chun qiu (Bumbacher 2016, p 639).

De Han Shu 漢書, uit 111 v Chr. en geredigeerd door Liu Xiang (劉向, 79–8 BCE) of zijn zoon Liu Xin (劉歆, ob. 23 CE), geeft melding van de Zhuangzi die bestaat uit 52 hoofdstukken. Liu Xiang had de opdracht de keizerlijke bibliotheek weer op orde te brengen. Hij heeft veel klassieke teksten onderhanden genomen. Naast het verwijderen van dubbele bamboerollen heeft hij ook tekstfragmenten toegevoegd of verwijderd en de tekst opnieuw gerangschikt. Bumbacher acht het waarschijnlijk dat Liu Xiang ook de in de bibliotheek aanwezige Zhuangzi heeft geredigeerd. De indeling in innerlijke, uiterlijke geschriften is vermoedelijk van hem (Bumbacher 2016).

Lu Deming 陸德明 (ca. 556-627), een Confucianistische geleerde uit de vroege Tang-periode noemt een aantal vroege commentaren:
- Cui Zhuan 崔譔 [Ts'ui Chuan], overleden 290 n.Chr. (27 hoofdstukken)
- Xiang Xiu 向秀 [Hsiang Hsiu], ca 227-272 n.Chr. (27 hoofdstukken)
- Sima Biao 司馬彪 [Ssu-ma Piao], ca. 240-306 n.Chr. (52 hoofdstukken
- Li Yi 李頤 [Li I](ook Zhen 景真 (30 hoofdstukken)
- Meng Shi 孟氏 [Meng Shih]
- Guo Xiang 郭象 [kuo hsiang], 252-312 na Chr. (33 hoofdstukken)

Meng Shi en Sima Biao leverden commentaren op een tekst die bestond uit 52 hoofdstukken. Volgens Lu Deming was deze tekst gelijk aan de tekst die genoemd wordt in de Han Shu.
De huidige overgeleverde tekst is gebaseerd op het commentaar van Guo Xiang en kent 33 hoofdstukken.

Van Guo Xiang is een postface bewaard gebleven. Zie hierboven. Hij schrijft het volgende:

... an unlearned person like me is unable to clarify his vast ideas. Instead I randomly revised his parables and metaphors. ...There are parts very similar to the Shan-hai-ching, others resemble the scripts of dream-interpreters. Some come from the Huai-nan-tzu, others again belong in the category of speculation about names and reality. ...Thus I content myself with summarizing all and refrain from intensely inquiring into its logic. I reduced the text to 33 chapters, selecting its best and most complete parts, those which could reasonably be made into one coherent whole. (Kohn 1982 p54-55).

Teksten die Guo Xiang heeft verwijderd zijn mogelijk (voor een deel) in de Liezi en de Shan Hai Jing terecht gekomen. De postface maakt duidelijk dat Guo Xiang niet alleen dubbele bamboerollen heeft verwijderd maar dat hij ook inhoudelijk heeft ingegrepen.

Henrik Jäger schrijft:
Guo Xiang hat 19 Kapitel gestrichen, die offenbar vorwiegend von Träumen, Phantasiereisen und schamanischen Erfahrungen handelten, er hat den Text sehr eigenwillig angeordnet und interpretiert. So ist es bis heute schwierig bis unmöglich, das ursprüngliche Zhuangzi von Guo Xiang redigierten Text zu unterscheiden. In China gibt es das Bonmot, das besagt, daß man nicht wissen könne, ob Guo Xiang Zhuangzi oder Zhuangzi Guo Xiang kommentiert habe (Jäger 2018 p43). Dit gezegde vinden we ook terug in Moeller 2001 p22.

Voor de studie van de Zhuangzi is het van belang dat ook de achtergronden en ideologie van Guo Xiang worden onderzocht.
Meer informatie over Guo Xiang op auteur Guo Xiang

Samengevat zijn er mogelijk (tenminste) vier Zhuangzi teksten geweest:
- de tekst die ten tijde van de Lü shi chun qiu bestond
- de tekst gecompileerd aan het hof van de koning van Huainan (gedateerd ca 130 v.Chr)
- de door Liu Xiang geredigeerde tekst (en basis voor de vroege commentaren)
- de tekst van Guo Xiang (die de Zhuangzi inkortte van 52 naar 33 hoofdstukken).
Deze laatste tekst is verder doorgegeven. Gedurende deze transmissie zijn er nog wijzigingen en aanvullingen aangebracht. Ook zijn er commentaarregels in de tekst geslopen.

De Zhuangzi is verder van generatie op generatie doorgegeven op baisis van een commentaartraditie. Zie verder de commentaren.

De huidige standaardteksteditie is tot op heden de Zhuangzi jishi van Guo Qingpan (1844–1896). Dit werk, dat voor het eerst in 1894 gepubliceerd werd en eindeloos is herdrukt, bevat naast de standaardcommentaren van Guo Xiang en Cheng Xuanying ook de kritische annotaties uit de Jingdian shiwen van Lu Deming (556–627) en veel ander materiaal. (bron: Schipper 2007 p39).

In 742 kreeg de Zhuangzi de eretitel Nanhua chen ching (True Scripture of the Southern Florescence - Het Waarachtige Boek van de Bloem van het Zuiden - Wilhelm: Das wahre Buch vom südlichen Blütenland).

Victor Mair schrijft:
Chuang Chou was from Meng, a district of the northern state of Sung (it lay south of the Yellow River near the border between the modern provinces of Shantung and Honan). Though Sung was considered to be a northern state, Meng was very close to the border with the powerful southern state of Chu and consequently strongly influenced by southern culture. It is not surprising that later, in an imperial proclamation of the year 742, the Chuang Tzu was awarded the honorific title True Scripture of the Southern Florescence (Nanhua chen ching). (Mair 1994 Wandering the Way, Introductie p xxxi)

Kristofer Schipper zegt er het volgende over:
De teksten van de Zhuangzi werden in de oudheid vooral in het gebied van Song en het aangrenzende land van Chu bewaard. Tot aan het begin van de Han-dynastie bleef de taoïstische traditie, en ook de geschriften van Zhuang Zi, daar behouden. In het midden van de tweede eeuw voor onze jaartelling, onder de Han-dynastie, was die streek tot een prinsdom geworden en als leengoed aan een van de afstammelingen van de stichter van de dynastie gegeven. Dit was Liu An, [..] die belastte acht van de beste geleerden uit zijn tijd met het schrijven van een summa van de taoïstische filosofie en wetenschap [de Huainanzi]. [...] Veel van wat erin staat is direct of indirect aan de Zhuangzi ontleend, en daarom weten we dat dit boek niet alleen aan zijn hof aanwezig moet zijn geweest, maar daar ook een groot aanzien genoot. [...]

Na de val van de Han in 220 van onze jaartelling werd het taoïsme [...] gerehabiliteerd. De oude teksten werden herontdekt en opnieuw uitgegeven met commentaren die aansloten bij de gedachtewereld uit die tijd, waarin niet alleen de confucianistische denkpatronen een grote rol bleven spelen, maar waarin ook het recentelijk in China verbreide boeddhisme zijn invloed deed gelden.

Ook de Zhuangzi werd verschillende malen op deze manier heruitgegeven, onder anderen door een zekere Guo Xiang, een met de tijdgeest meegaande filosoof die een soort synthese tussen taoïsme en confucianisme probeerde te vinden. [..] In de vroege Tang-periode (zevende eeuw) schreef een taoïst genaamd Cheng Xuanying een nieuw en buitengewoon nauwkeurig commentaar, dat hij met karakteristieke bescheidenheid een ‘ondercommentaar’ (shu) van het werk van Guo Xiang noemde, maar dat in werkelijkheid de oorspronkelijke betekenis van Zhuang Zi’s geschriften veel meer recht doet. Omstreeks die tijd werden ook de eerste wetenschappelijke tekstkritische studies gedaan naar de Zhuangzi. De Tang-dynastie was het taoïsme zeer goed gezind, en de grote keizer Xuanzong (712–756) ging zelfs zover om de Zhuangzi officieel tot een canoniek boek te maken, met de titel Nanhua zhenjing (‘Het Waarachtige Boek van de Bloem van het Zuiden’). (Schipper 2007 p36-38)


Boeken 1 tot 6 van de 6

ROSEMONT, Henry (1991). Chinese Texts and Philosophical Contexts: Essays Dedicated To Angus C. Graham , 1991 (Engels) *

RAND, Christopher (1983). Chuang Tzu: Text and Substance  IN: Journal of Chinese Religions, 1983 Vol 11 p5-58. (Engels) *

Meer informatie...

KOHN, Livia (1982). Lost Chuang-tzu passages  IN: Journal of Chinese Religions, 1982 vol 10 p53-79. () *

BUMBACHER, Stephan Peter (2016). Reconstructing the Zhuang zi: Preliminary Considerations  IN: Asiatische Studien - Études Asiatiques, 2016 Vol 70 nr 3 p611-674. (Engels) *

MAIR, Victor H. (1994). Wandering on the Way: Early Taoist Tales and Parables of Chuang Tzu, 1994 (Engels)
ISBN13: 978-0-553-37406-3ISBN: 9780553374063
Herdruk 1998 University of Hawaii Press ISBN 082482038X *

ROTH, Harold D. (1991). Who compiled the Chuang Tzu  IN: Rosemont, Chinese Texts and Philosophical Contexts, 1991 Hst 5. (Engels) *

Boeken 1 tot 6 van de 6

colofon | cookies | afkortingen en iconen